“ทราย” สัญลักษณ์ของความไหลลื่นและไม่จีรัง
แต่สำหรับ ชาวบางแสน ทรายคือต้นทุนทางวัฒนธรรมที่ล้ำค่าที่สุดชิ้นหนึ่ง ในงานประเพณีก่อพระทรายวันไหลบางแสน ประจำปี 2569 มหาวิทยาลัยบูรพา ในฐานะสถาบันอุดมศึกษาหลักของภูมิภาค ได้คว้ารางวัลชนะเลิศการประกวดก่อพระทราย ประเภท ฉ. ศิลปะร่วมสมัย (Contemporary Art) ตอกย้ำบทบาทการเป็นผู้นำทางปัญญาที่พร้อมจะขับเคลื่อน “ต้นทุนทางวัฒนธรรม” ให้กลายเป็น “มูลค่าทางสังคม”
จารีตแห่งท้องทะเล: พลวัตของทรายและศรัทธา
ประเพณีก่อพระทรายวันไหลบางแสน มิได้เกิดขึ้นเพียงเพื่อความรื่นเริง แต่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ฝังรากลึกจากพิธี “ทำบุญวันไหล” ของชาวทะเลตะวันออก การนำทรายที่ติดเท้าออกจากวัดมาคืนในรูปแบบของการก่อเจดีย์ เป็นกุศโลบายที่สร้างความสมดุลระหว่างมนุษย์ ธรรมชาติ และศาสนา มหาวิทยาลัยบูรพาได้เล็งเห็นถึงคุณค่าทางวัฒนธรรมในจุดนี้ จึงได้นำกระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) มาประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับงานประเพณีให้ก้าวข้ามผ่านกาลเวลา
การก่อพระทรายจึงเป็นกระบวนการสร้างสรรค์ที่ผสานความรู้ดั้งเดิมเข้ากับแนวคิดการเรียนรู้ในยุคใหม่
โดยเปิดพื้นที่ให้นักเรียน นิสิต คณาจารย์ บุคลากร และประชาชนในท้องถิ่น ได้มีส่วนร่วมในการถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนคุณค่าทางวัฒนธรรมร่วมกัน อีกทั้ง ยังมีบทบาทในการบ่มเพาะทักษะทางสังคมและการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างคนต่างรุ่น ต่างวัย ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน และยกระดับการใช้วัฒนธรรมเป็นฐานในการพัฒนาเมืองและชุมชนให้มีความเข้มแข็งและยั่งยืน
จาก “งานก่อพระทราย” ในอดีต สู่ “วันไหลบางแสน” ในปัจจุบัน เทศบาลเมืองแสนสุขได้ยกระดับประเพณีนี้ให้กลายเป็นงานระดับชาติ โดยการประกวดก่อพระทรายถือเป็น “หัวใจหลัก” ที่แสดงให้เห็นถึงความอุตสาหะ พลังศรัทธา และทักษะเชิงช่างที่สืบทอดกันมา รุ่นสู่รุ่น
มหาวิทยาลัยบูรพาได้เข้าร่วมประกวดก่อพระทรายวันไหลบางแสน เป็นประจำอย่างต่อเนื่องทุกปี เพื่อร่วมอนุรักษ์และส่งเสริมประเพณีท้องถิ่นให้คงอยู่และเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย และสนับสนุนการบูรณาการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมกับการเรียนการสอน บทบาทของมหาวิทยาลัยในระดับสากล รวมทั้งการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับท้องถิ่น ซึ่งล้วนสะท้อนถึงบทบาทของมหาวิทยาลัยในการเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนสังคมและการพัฒนาท้องถิ่นในระยะยาว
Contemporary Art: ภาษาศิลป์ที่ไร้พรมแดน
ผลงานชนะเลิศประเภทศิลปะร่วมสมัยของมหาวิทยาลัยบูรพาในปีนี้ คือการผสมผสานระหว่าง “เทคนิคประติมากรรมสากล” กับ “สัญลักษณ์พื้นถิ่น” อย่างกลมกลืน ภายใต้แนวคิด “ขุมปัญญาตะวันออก” หรือ W.E. (Wisdom of the East) ที่สะท้อนอัตลักษณ์ของมหาวิทยาลัยบูรพาในฐานะสถาบันอุดมศึกษาชั้นนำแห่งภาคตะวันออก
ของประเทศไทย ที่มุ่งมั่นเป็นศูนย์กลางแห่งการสร้างสรรค์องค์ความรู้การพัฒนานวัตกรรม และ การหล่อหลอมทรัพยากรมนุษย์ให้มีศักยภาพอย่างรอบด้านทั้งในเชิงวิชาการ คุณธรรม และความรับผิดชอบต่อสังคม
ภายใต้แนวคิดนี้ มหาวิทยาลัยบูรพาเปรียบเสมือน “เจดีย์ทรายแห่งปัญญา” ที่ถูกก่อร่างขึ้นจากเม็ดทรายเล็ก ๆ เปรียบดั่งองค์ความรู้ ประสบการณ์ และการเรียนรู้ที่สะสมอย่างต่อเนื่องของบุคลากรและนิสิตทุกคน แต่ละเม็ดทรายล้วนมีคุณค่า เมื่อนำมารวมกันจึงก่อให้เกิดโครงสร้างที่มั่นคง งดงาม และเปี่ยมด้วยความหมายสะท้อนถึงพลังของการมีส่วนร่วมและการเติบโตอย่างยั่งยืน
มหาวิทยาลัยบูรพามุ่งเน้นการบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาการ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เข้ากับบริบทของสังคมและวัฒนธรรม เพื่อเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมในภูมิภาคตะวันออก
พร้อมทั้งส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต และการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ชุมชนโดยรอบ
“เจดีย์ทราย” ในบริบทนี้ จึงมิใช่เพียงสัญลักษณ์ของความศรัทธา หากแต่เป็นภาพแทนของ มหาวิทยาลัยบูรพาในการสั่งสมปัญญาอย่างไม่สิ้นสุด การร่วมแรงร่วมใจของทุกภาคส่วน และการวางรากฐานทางความคิดที่มั่นคง เพื่อยกระดับสถาบันให้เป็นแหล่งพึ่งพิงทางวิชาการ และเป็นพลังสำคัญในการพัฒนาประเทศ อย่างยั่งยืนในอนาคต
ยุทธศาสตร์แพลตฟอร์ม 3: การสื่อสารภาพลักษณ์ในระดับสากล
ความสำเร็จบนผืนทรายครั้งนี้ เป็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนของการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์ BUU Branding ในแพลตฟอร์มที่ 3 ซึ่งมุ่งเน้นการสื่อสารเพื่อสร้างการรับรู้และการยอมรับในระดับสากล ผ่านกลยุทธ์สำคัญ 3 ประการ:
- Engagement (ความผูกพัน): การเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชุมชนอย่างลึกซึ้ง สร้างทัศนคติเชิงบวก (Brand Sentiment) ให้ชุมชนเห็นว่ามหาวิทยาลัยคือ “เพื่อนคู่คิด” ของท้องถิ่น
- Excellence (ความเป็นเลิศ): การใช้องค์ความรู้ด้านศิลปะและวิชาการมาสร้างสรรค์ผลงานจนได้รับรางวัล แสดงถึงศักยภาพของบุคลากรและนิสิตที่เป็นมาตรฐานสากล
- Heritage Preservation (การสืบสานมรดก): การรักษาแก่นแท้ของประเพณีในรูปแบบใหม่ เพื่อให้คนรุ่นหลังและนักท่องเที่ยวทั่วโลกเข้าใจและเข้าถึงคุณค่าของวันไหลบางแสน
BUU: ก้าวที่มั่นคงบนผืนทราย
รางวัลชนะเลิศของมหาวิทยาลัยบูรพาในงานวันไหลบางแสนปีนี้ จึงเป็นมากกว่าเรื่องของรางวัล แต่มันคือการประกาศก้องว่า “รากเหง้าที่แข็งแรง คือฐานรากของภาพลักษณ์ที่สง่างาม” มหาวิทยาลัยบูรพาจะยังคงเดินหน้าสื่อสารภาพลักษณ์แห่งความสร้างสรรค์นี้ต่อไป เพื่อให้ชื่อของ “BUU” มิได้เป็นเพียงชื่อมหาวิทยาลัย แต่เป็นสัญลักษณ์ของการพัฒนาที่ยั่งยืนเคียงคู่ไปกับชุมชนและวัฒนธรรมไทยตลอดไป
